جهت يابي و نقشه خواني

يافتن نقاط در روي زمين

قطب هاي جغرافياييhajat.gif

در نيم راه قطب هاي جغرافيايي خطــي فرضي به نام استوا در نظر گرفته مي شود كه زمين را به دو نيم كره شمال و جنوبي تقسيم مي كند.

زمين تقريباً يك كـره ي كامل است. و از آنجــا كه كره زمين مي چرخد ، دو نقطـه اي را كه در بالا و پايين زمين حـول آن مي چرخد مي توان نقاط مبدأ را در نظــر گرفت. به اين دو نقطـه قطب هاي جغرافيـايي گويند.

  عرض جغرافيايي

تعدادي دايره فرضي به نام مـدار به موازات استوا رسم مي شود كه عـرض جغرافيـايي را نشان مي دهد و بــه 90 درجه شمـالي و جنـوبي تقسيــم شده اند.

طول جغرافيايي

طول جغرافيايي را با نصف النهــارها مشخص   مي كنند.

نصف النهارها دوايـري فرضي هستند كه از دو قطب مي گذرند.

يك نصف النهـار را بعنـوان مبنا انتخــاب كرده اند كه طـول آن صفــر است ( گرينويچ) فاصله نصف النهـار ها از يكديگر در استـوا حداكثـر و رو به قطــب ها به تدريــج كم  مي شود تا به صفــر مي رسنـد.

حداكـثر مقـدار طول جغرافيايي 180 درجـه است يعني معـادل نصف محيط زمين

نقشه    MAP

اهميت نقشه

اطلاعات سودمندي از قبيل مسافت ، موقعيت ، ارتفاع ، راههاي ارتباطي ، و ... را در اختيـار ما قرار مي دهد.

آگاهي با ساير مناطق و سرزمينها و اطلاعات اشخـاص منحصـر به محيط زيست خويـش نمي گردد.

 مقياس عددي

به صورت عدد مي باشد.

 براي آنكه محاسبه آن به سرعت انجـام گيرد كسري نمايش داده مي شود.

 1/N*1000‌ هر ميليمتـر در نقشه N متـر طول را روي زمين نشان مي دهد.

 مقياس خطي يا ترسيمي

در زير آن خطي به صورت نوار كشيده شده است.

نگهداري از قطب نما

سعي كنيد آن را نيندازيد.

 هنگامي كه به آن نياز نداريد در جعبه خود ش قرار دهيد.

 از ديگر قطب نماها و وسايل برقي نظير تلويزيون ، تلفن ، زنگ اخبار و غيره دور نگهداريد.

 كار با قطب نما در روز

تعيين گراي يك هدف مشخص

 گراي معكوس

 گرا بستن به قطب نما ( حركت با گراي معين) 

كار با قطب نما در شب

تعيين گراي شيئي نوراني

 گرا بستن به قطب نما در شب و حركت با آن
 

  جي پي اسGPS

gpse.jpg


 

دستگاهي است كه سالهـا نقش راهيـابي را در هدايت كشتي ها و هواپيماها دارد.

 جي پي اس از يك سري ماهواره هاي راهيابي كه در مدار زمين قرار دارند ، امواج دريافـت مي كند.






كاربردهاي
GPS

Global Positioning System

  1. محاسبه طول و عرض جغرافيايي و ارتفاع در هر نقطه از زمين

  2.ثبت مختصات جغرافيايي هر نقطه با نام و نشانه گرافيكي دلخواهgpsn.jpg

  3. هدايت به هر نقطه مورد نظر با وارد كردن مختصات جغرافيايي

  4. راهنمايي جهت بازگشت به مبدا و يا هر موقعيت ثبت شده

  5. نمايش سرعت در هر لحظه ، سرعت متوسط و حداكثر سرعت

  6. محاسبه فاصله طي شده و فاصله باقيمانده تا مقصد

  7. نمايش مدت زمان سفر و زمان باقيمانده تا مقصدر

  8. ثبت اتوماتيك مسير حركت براي ده مسير جداگانه يا بيشتر

  9. محاسبه زمان طلوع و غروب خورشيد در هر مكان

  10. اتصال به كامپيوتر براي دريافت و يا ذخيره اطلاعات

  11. نمايش جهات جغرافيايي هنگام حركت

 

سيستم هاي تصويري

lambert سيستم تصوير لامبر

U.T.M  Universal Tran Svers Mercator سيستم تصويرlambert.gif

 سيستم تصوير قطبي

سيستم تصوير لامبر

در اين سيستم مخروطي را بر كره مماس مي كنند.

 خط مماس مداري انتخـاب مي شود كه در وسـط ناحيه مورد نقشه برداري قرار گرفته است.

 اگر اين مخروط را بازكنيم تصوير نصف النهارات به صورت خط مستقيم و تصاوير مدارات به صورت  قوس هايي از دايره به مركز راس مخروط در خواهد آمد.

 u.t.mسيستم تصوير

در اين سيستم استوانه اي را بر كره مماس مي كنند.

خط تماس نصف النهاري انتخاب مي شود كه در مركز ناحيه مورد نقشه برداري قرار گرفته است.

 اگر اين صفحه استوانه اي را بازكنيم فقط تصاوير  نصف النهارمبدأ و همچنين دايره استوا به صورت خطوط مستقيم در خواهد آمد.

 قطبيسيستم تصوير

براي مناطق نزديك قطب شمال و جنوب سيستـم تصوير قطبي به كار برده مي شود.

 عبارت است از صفحه اي كه در نقطه قطب بر كره تماس مي يابد. 

در اين تصوير مـدارات به صـورت دايره تصويـرمي شونـد اما دوايـر نصف النهـارات به صـورت شعاعهـايي كه از نقطـه قطب مي گـذرند تصوير خواهند شد.

يكي از قسمتهاي مهم، اطلاعات حاشيه اي يا جنبي نقشه مي باشد.

يك نقشه ممكن است شامل عوارض و اطلاعات بسيار زيـادي باشـد كه هر كدام به وسيـله علامتي نمايش داده مي شود.

در حقيقت نقشه يك نوع كليـد براي درك علائم قرار دادي موجود در نقشه مي باشد.

به وسيله رنگهـا مناطق مختـلف را نمـايش مي دهند مانند : كوهها ، جنگلها ، بيشه زارها و ...

ويژگي خطوط تراز

خطوط تراز بايد شما را قادر كند كه يك تصوير سه بعدي در ذهن خود از آنچه روي زمين واقعاً به نظر مي آيد ترسيم نمائيد.

هر چقدر خطوط تراز بيشتر به هم نزديك باشد شيب بيشتر است.

با خطوط تراز قادر خواهيد بود اشكال بخصوص كوهــها ، خط الـراس ها ، دره هـا ، گردنـه ها ، شيب ها را مرتبط كرد.

 شيب به دو طريق اندازه گيري مي شود:

اندازه گيري زاويه بين زمين شيب دار و سطح افق

اندازه گيري ضريب شيب

 شمال

شمال حقيقي

شمال شبكه

شمال مغناطيسي

 كــــروكــــي

مقياسي است كه به طور تقريب از يك منطقه يا مسير يك راه تهيه مي شود.

 اندازه گيري در اين نقشه ها دقيق نيست.

 نكات گرافيكي در ترسيم آنها رعايت نمي شود.

 كروكي ها عمدتاً فاقد مقياس هستند و اندازه گيري در آنها سنديت ندارد.

ساده ترين راه شناخت جهت ها توجه به محل طلوع و غروب آفتاب است.

 طبق قرارداد سمتي كه خورشيد طلوع مي كند خاور يا مشرق و مقابل آن را كه محل غروب آفتاب است باختر يا مغرب گويند.

 روشهاي جهت يابي

الف در روز

بوسيله ساعت مچي و خورشيد

بوسيله سايه چوب

ب در شب

بوسيله ستاره قطبي

بوسيله هلال ماه

 

به وسيله ساعت مچي و خورشيدwatch.gif

در هنگام روز ساعت را به طور افقي بگيريد.

عقربه ساعت شمار را به طرف خورشيد اشاره دهيد.

نيمساز زاويه بين عقربه ساعت شمار و علامت ساعت دوازده جنوب را نشان خواهد داد.

 به وسيله سايه چوب

يك ميله چوبي يا فلزي را به طور عمودي در زمين قرار مي دهيم.

نوك سايه ميله چوبي را علامت مي گذاريم

پس از مدتي نوك سايه ميله چوبي را كه تغيير كرده است علامت گذاري مي كنيم.

به وسيله خطي اين دو نقطه را در روي زمين به هم وصل مي كنيم .

اگر خطي بر اين خط عمود كنيم جهت شمال و جنوب را براي ما مشخص مي كند.

 نكته

زمين دور محوري فرضي كه از شمال و جنوب اين كره بزرگ مي گذرد مي چرخد.

اين چرخش زمين موجب مي شود كه ما تصور كنيم ستارگان جاي خود را در آسمان تغيير مي دهند.

تنها يك ستاره وجود دارد كه جاي آن در آسمان ثابت مي باشد به نام ستاره قطبي.

اگر بتوانيـم اين ستــاره ثــابت وغير متحرك را در آسمان پيدا كنيم و رو به آن بـايستيم درسـت به سمت شمال ايستاده ايم.

 stars.gif

پيدا نمودن شمال حقيقي توسط ستاره ها

در هنگام شب كه آسمـان صـاف است از يـك مجمــوعـه هفـت ستــاره اي بـه نـــامدب اكبر ( خرس بزرگ ) استفاده مي كنيم

/ 0 نظر / 26 بازدید