زميــن بـي رحمـــانـه غــريــد ؛ و بـــــــــم لـــرزيــــد

زلزله ايي به بزرگي 3/6 ريشتر در مقياس امواج دروني زمين شهرستان بم در استان كرمان را لرزاند .
ستاره هاي آسمان نگين كوير در سحرگاه 5/ دي ماه مضطربانه آخرين سوسوئ نور را بر شهر بم پاشيدن ، چرا كه حدود 80 درصد اين شهر با خاك يكسان شد.
نسيم در دل كوير آرام نجوا مي كرد ، وقتي مادر آغوشش را باز كرد براي نثار شهد حيات در كالبد كودكش و ...

سرانجام شعاع خورشيد از پشت كوهها و بزرگترين بناي خشتي جهان ( ارگ بم ) سر برآورد و با فريادهاي مردان ، شيون زنان و نالة كودكان ِ مانده در آوار به هم تافته شد.
كودكان ، جوانان ، پيران ، زنان و مردان در تلي از خاك و خشت ماندند و صدايي ضعيف هر از گاهي با گفتن كمك ، كمك ............يا ابوالفضل (ع) سكوت بامدادي را شكست و دل مجروح يا شكسته را شكسته تر كرد و كورسوهاي زندگي به اميد امداد در زير آوار تباهي به خاموشي گرائيد .

شهرستان بم در 180 كيلومتري شهر كرمان واقع شده با 200 هزار نفر ساكني كه ديگر كمتر نشاني از آنها باقي است .
بسياري از خانه هاي بم از خشت و گل و مصالح ساختماني مرسوم در منطقه از نوع پست ساخته شده كه قدمت بسياري از آنها به پيش از 30 تا 50 سال پيش مي رسند كه بكلي تخريب شده اند ، همچنين خانه هاي نوساز منطقه در مدخل شهر كه از مصالح محكمتري در بناي آنها بكار رفته بين80 تا90 درصد خسارات قابل توجهي متحمل شده اند .
در بم بيش از 3000 هكتار نخلستان وجود دارد و در ميان آنها واحدهاي مسكوني زيادي هستند كه به كلي ويران شده اند.
تنها در يكي از اين خانه ها كه در وسط يكي از نخلستانها واقع شده بود به هنگام آوار برداري 8 جسد از جمله جسد 2 كودك پيدا شده
انتظار ميرود بيش از 50 هزار تن در زلزله كشته و هزار تن زخمي وجود داشته باشد .
يكي از مسئولان هلال احمر كشور از زلزلة بم به عنوان يك فاجعة ملي نام برد و گفت؛ ميبايستي تمامي استانهاي كشور براي كمك به مردم ، اين شهر بسيج شوند .
هلال احمر كرمان از طريق راديو از اهالي اين استان خواسته است تا براي ياري مجروحين خــــون اهداء كنند .
اما اين التماس و بغض صف هاي طويل تمامي شهرهاي سرزمين عشق را پوشانده است آنجا كه همه خود را در اين غم شريك مي بينند و بي صبرانه به مراكزِ بانك خون جهت اهداء قطره ايي حيات مي شتابند .
در هر گوشه از اين شهر قديمي آشوبي به پاست بيوه زنان داغدار در حالي كه سيل اشك بر گونه هاي تكيده اشان جاري است و كودكان مات شده و بغض دار تمامي روز با دستان لرزان و بي رمق خود خاكها را براي پيدا كردن نشانه هايي از آنچه هستي اشان بود زير و رو مي كنند صداي آژير آمبولانسها كه چون موسيقي متن بر اين تل خاك مي نوازند براي اجراي مرثية حزن كوچه هاي باريك با ساباتوهاي فروريخته ، محدود معبرهاي عريض در سطح شهر بم ، امداد رساني را مشكل كرده با اين حال امداد گران با تلاش فراوان سعي در خارج ساختن آسيب ديدگان از زير آوار و انتقال مجروحين به بيمارستان دارند.
دو بيمارستان شهر به كلي ويران شده و كلية بيماران و پزشكان اين دو بيمارستان در زير آوار مانده اند . مراكز درماني استان براي مداواي مجروحين در حالت آماده باش است جهت انتقال مجروحين به بيمارستان و مراكز درماني امدادگران از چند استان به منطقه اعزام شده اند تا به امدادگران محلي كمك كنند از تهران ، كرمان ، بندرعباس و يزد و... چندين بالگرد با كل وسايل امدادي و امدادگران به منطقه پرواز كرده است
خوزه پرز رييس سازمان آتش نشانهاي بدون مرز گفت : اعضاي اين سازمان سگهاي ويژه ايي براي يافتن افراد احتمالي زيرآوار با خود خواهند برد
وي با اين حال افزود : اين گروه براي انتقال سريع به ايران از ارتش اسپانيا درخواست كمك كرده اند .
محمد علي كريمي استاندار كرمان گفت : بخش مهمي از بناي تاريخي ارگ قديم بم در اثرزمين لرزه تخريب شد. و حدود 70 تا 80 درصد آن فرو ريخته .
ارگ تاريخي بم و ميراث كهن سرزمين كرمان ، قديمي ترين و بزرگترين مجموعة خشتي درجهان با بيش از 2500 سال قدمت ، 20 هكتار وسعت دارد و در شمال شرقي شهرستان بم در دامنة صخره اي عظيم بنا شده به سختي در زلزله آسيب ديد .
اين بنا از 4 حصار تو در تو تشكيل شده و داراي 48 برج ديده باني شامل دربهاي ورودي، محلة عامه نشين ، دوازة دوم ، اصطبل ، دروازة سوم ، سربازخانه و تشكيلات مربوط به آن وساختمان مركزي (حاكم نشين ) مي باشد .
سالانه بيش از100هزار گردشگر داخلي و خارجي از اين مجموعة تاريخي ديدن مي كنند .

عصر جمعه ـ يكي از كاركنان فرمانداري بم گفت : مركز زمين لرزه در مركز شهر بم بوده و خوشبختانه بخشها و روستاهاي جنوبي آن خسارات چنداني نديده اند .
وي تصريح كرد ؛ بازار مركزي شهر و خيابانهاي مركزي كه بيشتر واحدهاي تجاري در آنها قرار داشتند بطور صددرصد تخريب شده اند .
وي اضافه كرد ؛ تنها در كوچة محل رندگي ما ( خيابان مركزي بم ) حدود 80 خانه كاملاً ويران شده كه تاكنون توانسته اند تنها 10 جسد را از زير آوارها بيرون بياورند در محله ايي ديگر 200 خانه هست كه هنوز هيچگونه آوار برداري تا اين لحظه صورت نگرفته .

به دليل قرار داشتن بم در حاشية كوير لوت شبهايي بسيار سرد حتي تا زير صفر درجه و يخبندان كويري دارد.

تا ساعت 17 روز جمعه به دليل وسعت خسارات ، آواربرداري و عمليات نجات ، اردوگاهي براي اسكان آوارگان اين حادثه برپا نشده است و مردم بدون هرگونه سرپناهي در خيابانها به سر مي برند .
تنها چيزي كه در حال حاضر در اين شهر به چشم مي خورد جنب و جوش نيروهاي امدادي ، ماشينهاي سنگين و رفت و آمد آمبولانسها و صداي ضجه و شيون و فرياد است هزازان نفر از مردم كه همه خانه و كاشانة آنان بر اثر زلزله ويران شده در معابر شهر سرگردانند .

اولين غروب و شب سياه پوش كوير بر ويرانه ها چادر گشود در حالي كه خطوط برق تخريب شده و شهر در تاريكي بسر مي برد و تنها روشنايي ، چراغ خودرو هاي امدادي است كه همچنان در تلاش براي ياري زلزله زدگان هستند .

با فرا رسيدن شب و كند شدن آوار برداري ، صداي ضجه و نالة زلزله زدگان در گوشه گوشة دل كوير لرزه به اندام مي آورد .
با توجه به تاريكي هوا و كمبود وسيلة سنگين ( لودر و بيل مكانيكي ) عمليات آوار برداري كند شده است و پيش بيني مي شود از بامداد فردا وسيع تر دنبال شود .

در كوچه هاي منتهي به خيابانهاي مركزي اجسادي پيچيده در پتو به چشم مي خورد صداي شيون و فرياد مردمي كه عزيزان خود را از دست داده اند و تقاضاي كمك دارند ، لحظه ايي قطع نمي شود .
عده ايي با روشن كردن آتش اطراف آنها هنوز تلاش دارند با هر وسيله ايي افراد گرفتار آمده در زير آوار ها را خارج كنند .
با توجه به وسعت فاجعه به نظر مي رسد كه براي امداد رساني به مردم و بيرون آوردن اجساد به نيرو هاي امدادي بيشتري نياز است .

يك امداد گر يزدي گفت ؛ كمبود وسايل آواربرداري در شب در منطقه به شدت محسوس است و بيم آن وجود دارد كه در صورت استفاده از وسايل سنگين مهندسي جان افرادي كه از زمين لرزه جان بدر برده و گرفتار آوار شده اند به خطر بيفتد .

به گزارش خبرنگاران از محل ؛ مردم از كمبود امكانات از جمله چادر ، پتو ، چراغ ، نفت و غذاي كنسرو شده به عنوان بيشترين كمبودهايي ياد مي كنند كه آنها را رنج مي دهد .

به گزارش خبرنگار العربيه : تعدادي از ساكنان مناطق زلزله زده از برخي مسئولين دولتي به دليل كندي در تامين آب ، چادر ، و وسايل گرم كننده انتقاد كردند زيرا آنها به لحاظ دارا نبودن اين وسايل در سختي به سرمي برند.

گويندة برنامة « بحثهاي عصرگاهي» راديو كوپه مادريد گفت : با آنكه ما در حال برگزاري جشنهاي كريسمس هستيم نمي توانيم نسبت به فاجعة دردناك زمين لرزة ايران بي تفاوت باشيم و ما نيز در غم آسيب ديدگان خود را شريك مي دانيم .

سازمان دولتي "تي . اچ . دبليو" در آلمان كه در زمينة كمك رساني فعاليت مي كند ، يكسري دوربينهاي مخصوص و تجهيزات مورد نياز ديگر در امر كمك رساني را به ايران ارسال مي كند .

راديو دولتي ، راديو كوپه ، كادناسر ، راديو سورآندالوسيا ، راديو والنسيا از جمله رسانه هايي هستند كه حتي در بخشهاي غير خبري خويش بطور مرتب اخبار زمين لرزه بم را به آگاهي مردم مي رسانند .

شبكه تلويزيوني يورونيوز درگزارشي گفت : انتقال افراد از جاده هاي آسيب ديدة اطراف به سختي و با كندي صورت مي گيرد .
اين شبكه اعلام كرد ؛ كشورهاي روسيه ، ژاپن ، تركيه ، آمريكا و برخي كشورهاي اروپايي براي اعزام تيمهاي امداد به شهرستان بم ، اعلام آمادگي كرده اند .
اي گزارش مي افزايد ؛ بازماندگان قربانيان با استفاده از دست ، به دنبال يافتن افرادي هستند كه ممكن است هنوز زنده باشند .
يورونيوز در بخش ديگري از اين گزارش ؛ به اعزام 60 نيروي امدادگر شامل ماموران آتش نشاني ، متخصصين همراه با سگهاي جستجوگر و گروهي از افراد داوطلب كه جمعه شب لندن را به سوي ايران ترك كردند ، اشاره مي كند .

اما خبري كه همه خبرگزاري ها آن را بهترين حركت گروه هاي امدادي لقب دادند اين بود .

نسيم در دل كوير آرام نجوا مي كرد ، وقتي مادر آغوشش را باز كرد براي نثار شهد حيات در كالبد كودكش و ...

كودكي 6 ماهه تا دو روز بعد از زلزله زير آوار از پستان جسد مادرش شير مي خورد ، زنده ماند .

فرهاد شرف پور يكي از ماموران امدادي و كمك رساني گفت : براي رديابي افراد زنده سگ هاي تربيت شده در سه مرحله عمل مي كنند ؛
سگ اولي محل را پيدا مي كند و پارس مي زند ـ سگ دوم زنده بودن را ـ و از سگ سوم جهت اطمينان بيشتر استفاده مي شود .

وي مي گويد ؛ بعد از دو روز از زلزله وقتي با رديابم ( زنده ياب ) محلي را جستجو مي كردم نشانه هايي از علائم حيات يافتم ، به نيروهاي مستقر و همراهم گفتم اينجا علائم ضعيفي از حيات را دارم ، كسي باور نمي كرد ، با اين حال براي اطمينان بيشتر خواستم از شعاع نزديك به ردياب دور شوند تا علائم را مجدداً رديابي كنم .....

بعد از 45 دقيقه حفاري ، در عمق 3 متري به جسد زني كه در حالت چمباتمه بود رسيديم و با ديدن تيرآهن سقفي كه در روي كمرش بود همه مايوس شدند ، ردياب هنوز علائم را ارسال مي داشت ، باز هم كمك خواستم و ناباورانه تير سقف را بر داشتيم و زن را برگردانديم و...

نسيم 6 ماهه تا دو روز بعد از زلزله زير آوار از پستان جسد مادرش شير مي خورد ، و نجات يافت .

پزشك معالج اين كودك گفت : حال عمومي اين كودك خوب مي باشد .

به گزارش خبرنگار ايرنا متاسفانه مادر اين كودك به همراه ساير اعضاء خانواده جان خود را از دست داده اند.
ايران كشوري لرزه خيز است و بر روي يكي از دو كمربند بزرگ لرزه خيز جهان موسوم به آلپا قرار دارد كه هر از گاهي زمين لرزه هاي بزرگي در آن به وقوع مي پيوندد.

به گفتة كارشناسان امور شهري مقاوم سازي ساختمانها و تقويت سازي ساختمانها در امور شهرسازي و احداث بنا در شهرها و استفادة مناسب از تحقيقات در حوزة زمين شناسي و اقليمي اساسي از جمله مولفه هاي بسيار مهمي است كه در كاهش خسارات و تلفات زمين لرزه هايي از اين دست مي تواند نقش مهمي داشته باشد .

كارشناسان فن معتقدند؛ درصورتي كه هزينه هاي گزاف امداد رساني و جبران خسارتهاي مادي و معنوي حوادث طبيعي نظير سيل و زلزله در مسير بازسازي و ايجاد تغييرات بنيادي در حوزة شهر سازي و تمهيدات لازم براي پيشگري از حوادث غير مترقبه قرار گيرد ، نتايج به مراتب بهتر از گذشته خواهد بود .

تنها چيزي كه از آنها باقي ماند نامي و يادي است.



فرهاد شرف پور مربی امداد و نجات
برای تماس با من با پست الكترونيك
mosaferaseman2002@yahoo.com


  
نویسنده : farhad sharafpour ; ساعت ٥:٠٥ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٩ آذر ،۱۳۸۳