کم خوني و فقر آهن

آهن چيست ؟

آهن يک ماده مغذي مورد نياز براي ادامه حيات است .

آهن اساسي ترين ماده اوليه براي ساختن گلبولهاي قرمز خون مي باشد .

نقش گلبولهاي قرمز خون انتقال اکسيژن به سلولهاي بدن است .

کمبود آهن و کم خوني فقر آهن چيست ؟

چنانچه براي ساختن گلبولهاي قرمز خون ،‌آهن به مقدار کافي در دسترس نباشد ، ابتدا فرد از ذخائر آهن بدن خود استفاده مي کند و زمانيکه کمبود آهن ادامه يابد . ذخائر بدن تخليه مي شود و کم خوني فقر آهن بروز مي کند .



چه عواملي موجب کمبود آهن و کم خوني فقر آهن مي شود ؟

- کمبود آهن در رژيم غذايي روزانه

- پايين بودن جذب آهن رژيم غذايي ( غذاهاي گياهي مثل حبوبات و سبزي ها )

- افزايش نياز بدن به آهن در بارداري و رشد ( کودکي و نوجواني )‌

- عادات و الگوهاي نامناسب غذايي مانند مصرف چاي همراه با غذا يا بلافاصله بعد از غذا ( کاهش جذب آهن به مقدار زياد ) يا استفاده از نانهايي که در تهيه آنها از جوش شيرين استفاده شده است .

- شروع نکردن به موقع تغذيه تکميلي کودکان و يا مناسب بودن آن .

- تخليه ذخائر آهن در بدن زنان به علت بارداريهاي مکرر و با فاصله کمتر از ۳ سال .

- ابتلا به آلودگيهاي انگلي و بيماريهاي عفوني .

- دفع زياد آهن به دليل خونريزي شديد در دوران قاعدگي .

چه افرادي در معرض خطر کمبود آهن و کم خوني قرار دارند ؟

- زنان در سنين باروري بويژه زنان باردار

- کودکان خردسال

- نوجوانان بويژه دختران نوجوان به علت شروع عادت ماهيانه



عوارض بهداشتي – اقتصادي – اجتماعي

کم خوني فقر آهن

۱ – در شيرخواران ، کودکان و نوجوانان :

- اختلال در تکامل و هماهنگي سيستم اعصاب حرکتي و تکامل گفتاري .

- کاهش قدرت يادگيري و افت تحصيلي

- تغييرات رفتاري ( بي تفاوتي ،‌خستگي ،‌بي حسي )‌

۲ – در زنان باردار :

- ضعف و ناتواني بدني

- افزايش خطر مرگ و مير مادر به هنگام زايمان

- افزايش خطر تولد نوزاد کم وزن ،‌ نارس و سقط جنين .



۳ – در بزرگسالان ( هر دو جنس )‌

- کاهش قدرت کاري و ظرفيت يادگيري

- خستگي زودرس



علائم ابتلا به کم خوني فقر آهن

- رنگ پريدگي زبان و مخاط داخل لب و پلک چشم

- خستگي زودرس

- بي تفاوتي

- سرگيجه و سردرد

- خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها

- حالت تهوع

- درکم خونيهاي شديد گود شدن روي ناخن

را ههاي اساسي براي پيشگيري از کم خوني فقر آهن

- استفاده از مواد غذايي آهن دار مثل گوشت قرمز ، مرغ ،‌ماهي ،‌ تخم مرغ و سبزي ها مثل جعفري ، اسفناج و حبوبات مثل عدس و لوبيا در برنامه غذايي روزانه .

- همراه با غذا سالاد شامل : گوجه فرنگي ، کاهو ،‌کلم ،‌فلفل سبز دلمه اي و سبزي هاي تازه ( سبزي خوردن ) و بعد از غذا ميوه هاي حاوي ويتامين ث خصوصاً مرکبات استفاده کنيد .

- استفاده از انواع خشکبار مثل توت خشک ، برگه آلو ، انجير خشک و کشمش که منابع خوبي از آهن هستند به عنوان ميان وعده در برنامه غذايي کودکان و نوجوانان .

- ار نوشيدن چاي يک ساعت قبل و ۱-۲ ساعت بعد از صرف غذا خودداري کنيد .

- استفاده نانوايان از خمير ورآمده جهت تهيه نان ،‌چون ناني که با خمير ورنيامده و با جوش شيرين تهيه شده باشد ،‌جذب آهن را کاهش ميدهد .

- اضافه کردن حتي مقدار کمي گوشت به غذاهاي گياهي جذب آهن را افزايش مي دهد .

- ار غلات و حبوبات جوانه زده استفاده کنيد .

- از توالتهاي بهداشتي و آب سالم استفاده کنيد .

- سبزيها را کاملاً شسته و ضدعفوني کنيد .

- شستن کامل دستها با آب و صابون قبل از تهيه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج .

- زنان باردار : روزانه بايد يک قرص آهن از پايان ماه چهارم بارداري تا سه ماه پس از زايمان مصرف کنند .

- به کودکان : همزمان با شروع تغذيه تکميلي تا پايان ۲ سالگي قطره آهن بدهيد .

کودکاني که با شير مادر تغذيه نمي شوند بيشتر در معرض کم خوني فقر آهن قرار دارند چون آهن شيرمادر بهتر از ساير شيرها جذب ميشود .

فرهاد شرف پور مربی امداد و نجات
برای تماس با من با پست الكترونيك
mosaferaseman2002@yahoo.com





  
نویسنده : farhad sharafpour ; ساعت ۱٢:٢٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٩ مهر ،۱۳۸۳